Szacowanie szkód – wbrew mniemaniu niektórych – jest czynnością niezwykle skomplikowaną i odpowiedzialną. Z doświadczenia wiemy, że w danej sprawie opinie każdego biegłego będą się różniły. To pociąga za sobą następstwa finansowe (częściowa a nawet całkowita utrata zwrotu kosztów sądowych w razie przegranej). Trudności przy szacowaniu szkód biorą się z tego, że nikt nie uczy się tego na studiach. Tylko od wiedzy biegłego, tej wyniesionej ze studiów oraz zgłębionej w toku samokształcenia, wyniesionej z analizy piśmiennictwa i orzecznictwa sądowego, jego dociekliwości i skrupulatności zależy czy jego opinia będzie rzetelna, bezstronnie oddawała najbardziej prawdopodobną wysokość szkody oraz prowadziła do sprawiedliwego orzeczenia.
Biegły musi nie tylko legitymować się wiedzą ekonomiczną, księgową i z zakresu prawa cywilnego, ale także być bardzo dobrze zorientowanym w realiach życia gospodarczego. W praktyce bywa z tym bardzo różnie…

Kilka informacji z zakresu odpowiedzialności odszkodowawczej:
Szkoda - pojęcie szkody (brak definicji legalnej w rozumieniu kodeksu cywilnego) odnosi się do wszelkich uszczerbków w dobrach lub interesach prawnie chronionych, których poszkodowany doznał wbrew swej woli. Nie jest szkodą uszczerbek spowodowane na mocy decyzji samego zainteresowanego podmiotu, np. wyzbycie się rzeczy lub jej zużycie przez uprawnionego.
Przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej:

• musi powstać szkoda – w prawie cywilnym nie ma odpowiedzialności za usiłowanie, etc.,
• szkoda ta musi nastąpić w okolicznościach z którymi prawo łączy odpowiedzialność (powstanie obowiązku naprawienia szkody), nie każda szkoda rodzi obowiązek jej naprawienia,
• musi zachodzić związek przyczynowy między wystąpieniem szkody a zdarzeniem z którym ustawa łączy odpowiedzialność

Rodzaje szkody:

• Na osobie:
  • na dobrach osobistych – szkoda niemajątkowa (krzywda),
  • na mieniu – szkoda majątkowa.
• Na mieniu:
  • szkoda rzeczywista (strata) (damnum emergens);
  • utracone korzyści (lucrum cessans).

W przypadku szkody majątkowej poszkodowany może domagać się odszkodowania, zaś w przypadku szkody niemajątkowej (krzywdy) przysługuje mu zadośćuczynienie.

Funkcje odpowiedzialności cywilnej:

• funkcja kompensacyjna
• funkcja wychowawczo – prewencyjna
• funkcja represyjna
• funkcja repartycyjna

Odpowiedzialność sprawcy może mieć charakter:

• deliktowy (z łac. ex delicjo), gdy wynika z czynu niedozwolonego - art. 415 k.c.,
• kontraktowy (z łac. ex contractu), gdy wynika z umowy – art. 471 k.c..

Sposób oraz zakres naprawienia szkody uregulowane zostały w art.361-363, 440-448 k.c.

Ustalanie wartości szkody – tę wartość na ogół trzeba wyrazić w pieniądzu, bo najczęstszym sposobem naprawienia szkody jest odszkodowanie pieniężne. Teoretycznie w celu ustalenia wartości szkody można posłużyć się 3 kryteriami:

• według cen powszechnych, przyjmowanych na rynku (pretium commune) – wartość dla wszystkich;
• według wartości jaką przedstawia dane dobro w majątku poszkodowanego (pretium singulare) – chodzi o wartość jaką dany przedmiot miał w majątku poszkodowanego np. w związku z dekompletacją jakiejś całości (kolekcji);
• według wartości uczuciowej, szczególnego upodobania (pretium affectionis) np. zniszczenie pamiątkowego zdjęcia. Nie da się obiektywnie określić wartości szczególnego upodobania. Tego kryterium nie możemy brać pod uwagę – niemożliwe jest obiektywne ustalenie, nie można ponadto do oceny włączać elementów nie majątkowych.

Szacowanie odszkodowania może następować różnymi metodami; pośród nich wyróżnia się m.in.:

• metodę dyferencyjną (różnicy)
• metodę obiektywną.